Zuiderwaterlinie etappe 12: 's-Hertogenbosch - Empel en Gewande

3 uur 54 minuten (17,0 km)

De Zuiderwaterlinie is de oudste, langste én meest gebruikte van alle Nederlandse waterlinies. Helemaal van Bergen op Zoom tot Grave. Een unieke ketting van 11 Brabantse vestingsteden en hun ommeland, verbonden door het typisch Nederlandse verhaal van verdedigen met het water. De totale lengte van het wandelpad in Brabant is 290 kilometer, maar je kunt er ook voor kiezen om de route in (17) etappes te wandelen. Deze route is onderdeel van het Zuiderwaterlinie Wandelpad, een serie van 17 etappewandelingen. Kijk voor een totaaloverzicht op https://www.visitbrabant.com/zuiderwaterlinie.

Etappe 12: 's-Hertogenbosch - Empel en Gewande
Wie vandaag de dag door ’s-Hertogenbosch loopt, …

De Zuiderwaterlinie is de oudste, langste én meest gebruikte van alle Nederlandse waterlinies. Helemaal van Bergen op Zoom tot Grave. Een unieke ketting van 11 Brabantse vestingsteden en hun ommeland, verbonden door het typisch Nederlandse verhaal van verdedigen met het water. De totale lengte van het wandelpad in Brabant is 290 kilometer, maar je kunt er ook voor kiezen om de route in (17) etappes te wandelen. Deze route is onderdeel van het Zuiderwaterlinie Wandelpad, een serie van 17 etappewandelingen. Kijk voor een totaaloverzicht op https://www.visitbrabant.com/zuiderwaterlinie.

Etappe 12: 's-Hertogenbosch - Empel en Gewande
Wie vandaag de dag door ’s-Hertogenbosch loopt, ziet gezellige terrasjes in de schaduw van historische gebouwen. Je zou bijna vergeten dat de stad veelvuldig onder vuur heeft gelegen. In de 17de eeuw is ’s-Hertogenbosch maandenlang belegerd door Staatse troepen. De stad lag dan ook strategisch én was een van de sterkste schakels in de Spaanse verdedigingslinie tegen de Republiek. Het beleg eindigde op 14 september 1629.

Hoe werkt de wandelroute?
Het Zuiderwaterlinie wandelpad is uitgezet over het Brabantse wandelknooppuntensysteem. De wandelroute is herkenbaar aan de groen-met-gele bewegwijzering met het Zuiderwaterlinie-symbool. Wandel eenvoudigweg van knooppunt naar knooppunt. Tussen de knooppunten volg je de bewegwijzering van het knooppuntensysteem.

Meldpunt routes
Klopt er iets niet aan de bewegwijzering of de route? Meld dit via het Meldpunt knooppuntroutes Brabant. Je kunt ook bellen naar 0800-4050050 (gratis).

Zuiderwaterlinie wandelgids
De Zuiderwaterlinie wandelgids is eenprachtig naslagwerk en een leidraad om dit schitterende Brabantse erfgoed te ontdekken. Alle wandelknooppunten in de omgeving van de route zijn zichtbaar op de deelkaarten, zodat je ook zelf kortere wandelingen uit kunt stippelen. Bestel de Zuiderwaterlinie wandelgids.

Dit ga je zien

42
43 42 67 66

Fort Hedikhuizen

Rietveldenweg 2
5257 NG Hedikhuizen
Fort Hedikhuizen
Fort Hedikhuizen
65 64 70 73 72 34 30

Bossche Broek

5211 GX 's-Hertogenbosch
Bossche Broek
Bossche Broek

Pettelaarse Schans

De Pettelaarse Schans
5216 CG 's Hertogenbosch
Pettelaarse Schans
Pettelaarse Schans

Bolwerk Sint-Jan

Sint Janssingel 25
5211 DA 's-Hertogenbosch
Bolwerk Sint-Jan
Bolwerk Sint-Jan

Bastionder

Bastion Oranje 1
5211 JE 's-Hertogenbosch
Bastionder
Bastionder
22

Citadel/Fort Willem Maria

Zuid Willemsvaart 2
5211 NW 's-Hertogenbosch
Citadel Den Bosch
Citadel/Fort Willem Maria

Fort Orthen

Ketsheuvel 56
5231 PT 's Hertogenbosch
fort orthen
Fort Orthen

Diezemonding

Engelsedijk 5
5231 EH 's Hertogenbosch
Diezemonding
Diezemonding
21 54

Fort Crèvecoeur

Crèvecoeur 4
5221 CE 's Hertogenbosch
Fort Crèvecoeur
Fort Crèvecoeur
74

Beschrijving

42
  • Pas op voor de draak
    Den Bosch, ’s-Hertogenbosch, Silva Ducis, Oeteldonk, De Moerasdraak: de hoofdstad van Noord-Brabant heeft veel verschillende namen. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog had de vestingstad bovendien de reputatie onneembaar te zijn, dankzij het omliggende moeras (vandaag de Moerputten en de Bossche Broek).
  • Van stoer naar knus: fort Hedikhuizen
    Ben je in een romantische bui? Wandel dan zeker eens langs Fort Hedikhuizen. Het voormalige fort hoort eigenlijk bij de vestingwerken van vestingstad Heusden, en niet bij die van ‘s-Hertogenbosch. Het fort moest vroeger de nabijgelegen coupure (een gat in de dijk voor inundatie) beschermen. Als je tegenwoordig bij het fort wilt komen, moet je nog steeds letterlijk door dat gat. Je vindt er gelukkig geen soldaten meer. Recentelijk is het gebouw omgetoverd tot een sfeervolle locatie voor trouwpartijen of andere feesten. De sluis is begin deze eeuw gerestaureerd en heeft de status van rijksmonument. Het gebouw uit de 19de eeuw bevindt zich nog in nagenoeg originele staat.Via het Zuiderwaterlinie wandelpad wandel je bovenlangs ’s-Hertogenbosch door natuurgebied de Diezemonding. Dit is een voormalig inundatiegebied dat onder water gezet kon worden ter bescherming van ’s-Hertogenbosch. Tegenwoordig is het een plek voor bijzondere dieren, zoals konikpaarden en een kudde rode geuzen (runderen).
  • Op weg naar Empel en Gewande wandel je ook nog langs Fort Crèvecoeur. Over dit interessante fort vind je op deelkaart 13 meer informatie.
  • Historische bezienswaardigheden in 's-Hertogenbosch
    Als je even tijd hebt, is een omweg door het centrum van ’s-Hertogenbosch aan te raden. Niet ver van de binnenstad vind je Fort Orthen en Fort Willem Maria. Laatstgenoemd fort had een dubbel doel: de stad beschermen, maar ook haar inwoners in de gaten houden in opdracht van de Nederlandse Republiek. Sinds die tijd staat het bouwwerk bekend als ‘de Citadel’ of ‘de Papenbril’. In het Bastionderverderop vind je een bezoekerscentrum met uitleg over de Bossche vestingwerken. Het is de ideale vertrekplaats voor een tochtje over de vestingwallen of langere wandelingen door natuurgebied de Bossche Broek en de Pettelaarse Schans.
  • Tip: ontdek ook de opmerkelijke vestingwerken in de nabijgelegen plaatsen Vught en Sint-Michielsgestel. Achterin dit boekje bij ‘Extra bezienswaardigheden buiten de route’ lees je er meer over.
74
42
43
42
67
66
65
64
70
73
72
34
30
22
21
54
74

Kenmerken

Tocht/Route

  • Gemarkeerd: Ja