Komende vrijdag 14 januari gaat in heel Nederland de Nationale Rampjaarherdenking van start. Dan wordt herdacht dat ons land 350 jaar geleden – in het Rampjaar 1672 – werd overvallen door het Franse leger, de Engelse vloot en twee Duitse bisschoppen. Door de Oude Hollandse Waterlinie in werking te stellen redde de jonge prins Willem III het land. Het startsein wordt gegeven tijdens een webinar van het Platform Rampjaarherdenking.
Exposities en veldslagen
Het Rampjaar 1672 leeft nog steeds in Nederland’, zegt Bernt Feis, de voorzitter van het Platform Rampjaarherdenking. ‘In vrijwel alle provincies – van Groningen en Friesland tot Zeeland en Noord-Brabant - vinden activiteiten plaats. Meer dan 90 vestingsteden in Nederland – van Groningen en Zwolle tot Den Bosch en Maastricht – hebben zich bij het Platform aangesloten’, aldus Feis. De activiteiten variëren van herdenkingen en exposities in lokale musea tot concerten en theaterproducties, o.a. van bekende gezelschappen als Opera Spanga, Concerto d’Amsterdam en Camerata Traiectina. Daarnaast zijn er ook allerlei festivals, wandeltochten en manifestaties, waarbij kunstenaars als Daan Roosegaarde en publicisten als Geert Mak zijn betrokken. In enkele plaatsen - Bourtange, Grave en Bodegraven - worden zelfs complete veldslagen nagespeeld. Alle plannen staan te lezen in het 64 pagina’s dikke Programmaboek Rampjaarherdenking.
Twintig nieuwe publicaties
Platform-voorzitter Bernt Feis - voormalig geschiedenisdocent en jarenlang directeur van Stichting Groene Hart – toont zich verrast over de massale belangstelling. In 2022 verschijnen er maar liefst twintig nieuwe boeken over het Rampjaar. Tot voor kort was het beeld dat alleen Zuid-Holland onder het Rampjaar te lijden had; daar werden immers Zwammerdam en Bodegraven uitgemoord. ‘Maar wat we nu zien dat de Friezen, Groningers, Drentenaren en Brabanders hun eigen verhaal over het Rampjaar schrijven’, zegt Feis. ‘Ook in die provincies had de bevolking zwaar te lijden onder het Rampjaar, en de ellende zou hier nog veel langer duren’, aldus Feis. De toegenomen publieke belangstelling blijkt ook uit het grote aantal kinderboeken en stripboeken dat over het Rampjaar verschijnt, o.a. een Bommen Berend stripboek dat alle scholieren in Groningen krijgen.
Landelijke media
Ook de landelijke media pakken het Rampjaar op. In september komt de NPO met een zevendelige docuserie over het Rampjaar. De landelijke Maand van de Geschiedenis in oktober – met honderden deelnemende organisaties - heeft als thema ‘Wat een Ramp’ gekozen. En komend voorjaar staat de Dag van het Kasteel in het teken van het thema ‘Een ramp is van alle tijden’. Heel veel kastelen hebben het Rampjaar niet overleefd… ‘Hopelijk gooit corona bij onze plannen geen roet in het eten’’, verzucht Feis, die vertelt dat deelname van het Platform aan de Vakantiebeurs en de Fiets- en Wandelbeurs helaas is gecancelled. ‘Toch zijn we hoopvol gestemd. In het Rampjaar speelden de waterlinies en vestingsteden een cruciale rol, en daar zijn nog veel sporen van het Rampjaar te vinden zoals de ruïnes van die verwoeste kastelen. Elke Nederlander kan die plekken bezoeken, wandelend per fiets of per boot. Je kunt er een spannend gezinsuitje van maken. Dus herdenk het Rampjaar, ontdek de vestingsteden!’, aldus Feis.
Wil je de start van de Rampjaarherdenking meemaken? Meld je dan aan voor het gratis jubileumwebinar op vrijdag 14 januari 12-13 uur met films, presentaties en inleidingen van historici Luc Panhuysen en Ineke Huysman. Onder alle deelnemers worden tien boeken verloot!
Ga naar de homepage
